PIKO 51607 H0 - Lokomotywa elektryczna ET21-386 PKP z dźwiękiem

Model elektrowozu towarowego ET21-386 w malowaniu Polskich Kolei Państwowych

Cyfrowy model legendarnej elektrycznej lokomotywy towarowej ET21 – pierwszej tego typu konstrukcji produkowanej w Polsce, znanej wśród miłośników kolei i kolejarzy pod przezwiskami „Sputnik", „Telewizor" i „Kant". Model w skali H0 został opracowany przez PIKO i ukazał się w 2022 roku w ramach prestiżowej serii PIKO Expert. Przedstawia konkretny egzemplarz – ET21-386 typu 3E/1 z Zakładu Taboru we Wrocławiu, po naprawie rewizyjnej w ZNTK Oleśnica S.A. z 30.04.2003 – w barwach PKP z epoki V.

Model wyróżnia się precyzyjnie grawerowanymi kratkami wentylatorów, ażurowymi panelami wózków i filigranowym wyposażeniem dachu, a dokładny nadruk wiernie odwzorowuje schemat malowania pierwowzoru. Lokomotywa ma fabrycznie zamontowany dekoder dźwiękowy PIKO w standardzie PluX22 oraz oświetlenie LED. Napęd stanowi pięciobiegunowy silnik PIKO z dwoma kołami zamachowymi, co zapewnia płynny rozruch i równomierny bieg na różnych prędkościach.

Dane techniczne modelu:

• Skala: H0 (1:87)
• Numer katalogowy: 51607
• Producent: PIKO (seria Expert)
• Długość modelu: 193 mm
• Epoka: V
• Zasilanie: prąd stały DC
• Gniazdo dekodera: NEM 658 – PluX22 (dekoder dźwiękowy PIKO w zestawie)
• Napęd: pięciobiegunowy silnik PIKO z dwoma kołami zamachowymi
• Sprzęg: standard NEM 362
• Minimalny promień jazdy: 358 mm
• Oświetlenie LED: światła białe i czerwone zmienne zależnie od kierunku jazdy
• Cyfrowo włączane oświetlenie kabiny maszynisty
• Efekty dźwiękowe: rozruch, praca silnika, sprężarka, sygnały dźwiękowe i inne
• Model jest pomalowany i gotowy do jazdy
• Zalecany wiek: 14 lat i więcej

Uwaga: Do uruchomienia modelu wymagana jest centralka cyfrowa DCC oraz torowisko z zasilaniem.

Model nie jest zestawem startowym i nie zawiera torów ani sterownika. Aby skorzystać ze wszystkich funkcji cyfrowych – dźwięku, niezależnego sterowania światłami i oświetleniem kabiny – konieczna jest centralka DCC (np. PIKO SmartControl lub inny sterownik kompatybilny z protokołem DCC) podłączona do toru z zasilaniem. Model można uruchomić również na klasycznym torowisku analogowym zasilanym prądem stałym DC, ale wyłącznie pod warunkiem, że dekoder ma włączoną funkcję obsługi alternatywnego źródła zasilania (jazdy analogowej – w standardzie DCC sterowaną bitem 2 rejestru CV29). Jest ona domyślnie aktywna, jednak jeśli została wcześniej wyłączona, próba zasilania toru prądem stałym DC może doprowadzić do uszkodzenia dekodera. W trybie analogowym dostępna jest wyłącznie podstawowa jazda – bez dźwięku i funkcji cyfrowych.

Kolejki elektryczne – sterowanie cyfrowe czy analogowe?

Cyfrowy system sterowania DCC pozwala na niezależną jazdę wieloma lokomotywami na tym samym torze. Każdy pojazd otrzymuje indywidualne komendy przy stałym napięciu w szynach, co umożliwia realistyczne odwzorowanie ruchu, obsługę świateł i efektów dźwiękowych każdej lokomotywy z osobna. W systemie analogowym wszystkie pojazdy na danym obwodzie sterowane są jednocześnie poprzez zmianę napięcia zasilania. Model PIKO 51607 ma fabrycznie zamontowany dekoder DCC i jest przeznaczony przede wszystkim do pracy w sterowaniu cyfrowym.

O lokomotywie ET21:

ET21 to pierwsza polska elektryczna lokomotywa towarowa, wyprodukowana w zakładach Pafawag we Wrocławiu. Projekt techniczny opracowano w 1955 roku w Centralnym Biurze Konstrukcyjnym Taboru Kolejowego w Poznaniu, a część elektryczną zaprojektowano na podstawie radzieckiej lokomotywy WŁ22M. Produkcja seryjna ruszyła w 1957 roku. Początkowo wytwarzano typ 3E (70 sztuk), a od 1960 roku jego zmodernizowaną wersję 3E/1 – lżejszą o ok. 8 ton, z ulepszonymi wózkami, układem chłodzenia i hamulcami. Łącznie do 1971 roku w Pafawagu powstało ponad 650 egzemplarzy.

ET21 to sześcioosiowa lokomotywa w układzie Co'Co' o mocy godzinnej 2400 kW i ciągłej 1800 kW, napędzana sześcioma silnikami trakcyjnymi typu LKb-635 (w wersji 3E/1) po 400 kW każdy. Konstrukcyjnie przeznaczona do prowadzenia pociągów towarowych o masie do 2500 ton z prędkością do 70 km/h, mogła prowadzić również składy pasażerskie do 650 ton z prędkością do 100 km/h, dzięki przystosowaniu do ogrzewania wagonów. Była konstrukcją bardzo udaną – cenioną przez maszynistów za niezawodność, solidność i prostotę obsługi, co przełożyło się na ponad pół wieku eksploatacji.

Wśród miłośników kolei i kolejarzy ET21 zyskały przezwiska „Sputnik", „Telewizor", „Kant" i „Karton". Były podstawowym elektrowozem towarowym PKP, a ze względu na uniwersalność prowadziły także pociągi pasażerskie, włącznie z pospiesznymi. Po wprowadzeniu nowszych ET22 stopniowo wycofywano je z eksploatacji od przełomu lat 80. i 90. XX wieku, jednak część egzemplarzy nadal pracuje u prywatnych przewoźników. Egzemplarz odtworzony w modelu – ET21-386 typu 3E/1 – przeszedł naprawę rewizyjną w ZNTK Oleśnica S.A. 30 kwietnia 2003 roku i był eksploatowany przez PKP w barwach charakterystycznych dla epoki V.

Dane techniczne oryginału (ET21, typ 3E/1):

• Producent: Pafawag, Wrocław
• Lata produkcji: 1957–1971 (łącznie ok. 659 egzemplarzy: 70 typu 3E + 589 typu 3E/1)
• Układ osi: Co'Co' (6 osi napędowych w dwóch trójosiowych wózkach)
• Długość: 16,82 m
• Szerokość: 3,05 m
• Wysokość: 4,56 m
• Masa: ok. 113 t (typ 3E/1)
• Moc godzinna: 2400 kW
• Moc ciągła: 1800 kW
• Silniki trakcyjne: 6 × LKb-635, po 400 kW każdy
• Prędkość maksymalna: 100 km/h (ruch pasażerski) / 70 km/h (ruch towarowy)
• Przeznaczenie: prowadzenie pociągów towarowych do 2500 t i pasażerskich do 650 t

O producencie – PIKO:

PIKO to niemiecki producent modeli kolejowych z ponad siedemdziesięcioletnią tradycją, założony w 1949 roku w Sonnebergu. Dziś jest jedną z najpopularniejszych marek produkujących kolejki w Europie i wiodącym wytwórcą modeli polskiego taboru kolejowego, w tym lokomotyw i wagonów w barwach PKP, PKP Intercity i PKP Cargo. Seria PIKO Expert łączy wysoką szczegółowość, funkcjonalność i nowoczesną technologię cyfrową – z fabrycznie wbudowanymi dekoderami DCC i dźwiękowymi w wybranych modelach. Produkty PIKO są doceniane przez modelarzy i kolekcjonerów na całym świecie.