Piko 40571 N - Lokomotywa elektryczna BR 101, Train Charter, ep.VI, DCC z dźwiękiem

Model elektrowozu serii 101 z dźwiękiem, w malowaniu przewoźnika Train Charter Services

Nowoczesny elektrowóz dużej mocy, który po latach służby w ruchu dalekobieżnym prowadzi dziś pociągi czarterowe — taką historię opowiada ten model. W skali N odwzorowano lokomotywę serii 101 w barwach Train Charter Services, reprezentującą epokę VI. Długość modelu ze zderzakami wynosi 119 mm, co odpowiada dziewiętnastometrowemu oryginałowi o układzie osi Bo'Bo'.

Model wyróżnia się starannie wykształconą, skośną ścianą czołową, drobnymi detalami i dokładnym nadrukiem, a na dachu umieszczono delikatne pantografy połówkowe typu DSA 350. Napęd stanowi silnik centralny z dwoma mosiężnymi kołami zamachowymi, współpracujący z dwoma kołami z gumkami przyczepnościowymi. Oświetlenie w technice LED obejmuje reflektory czołowe oraz wnętrze kabiny maszynisty. Kluczowa dla tej wersji jest fabryczna elektronika: dekoder dźwiękowy PIKO Sound (PSD XP) w standardzie Next18, odtwarzający odgłosy pracy lokomotywy i towarzyszące jej efekty.

Dane techniczne modelu:

• skala: N (1:160)
• numer katalogowy: PIKO 40571
• producent: PIKO
• długość ze zderzakami (LüP): 119 mm
• epoka: VI
• przewoźnik: przewoźnik prywatny, Train Charter Services
• zasilanie: prąd stały DC
• dekoder: fabrycznie zamontowany dekoder dźwiękowy Next18 (PIKO Sound / PSD XP), gniazdo NEM 662 Next18
• napęd: silnik centralny z dwoma mosiężnymi kołami zamachowymi
• koła z gumkami przyczepnościowymi: 2
• sprzęg: gniazdo NEM 362 z prowadnicą krótkiego sprzęgu
• minimalny promień jazdy: 192 mm
• oświetlenie: LED, zmienne światła zależne od kierunku jazdy, białe / czerwone; oświetlenie kabiny maszynisty
• pantografy: połówkowe typu DSA 350
• funkcje cyfrowe: sterowanie DCC, przełączane funkcje dekodera
• efekty dźwiękowe: tak, dekoder dźwiękowy zamontowany fabrycznie
• model gotowy do jazdy, pomalowany i zmontowany fabrycznie
• zalecany wiek: od 14 lat

Uwaga: Do uruchomienia modelu wymagana jest centralka cyfrowa DCC oraz torowisko z zasilaniem.

Model nie jest zestawem startowym i nie zawiera torów ani sterownika. Do wykorzystania wszystkich jego funkcji potrzebna jest centralka cyfrowa DCC — na przykład PIKO SmartControl lub inny sterownik zgodny ze standardem DCC — podłączona do toru z zasilaniem; prąd pobierany jest z szyn, a nie z sieci trakcyjnej. Jazda na torowisku analogowym zasilanym prądem stałym DC jest możliwa wyłącznie pod warunkiem, że dekoder ma włączoną funkcję obsługi alternatywnego źródła zasilania, czyli jazdy analogowej, sterowaną w standardzie DCC bitem 2 rejestru CV29. Funkcja jest domyślnie aktywna, jednak jeśli została wcześniej wyłączona, podanie na tor prądu stałego może doprowadzić do uszkodzenia dekodera. W trybie analogowym dostępna jest wyłącznie podstawowa jazda, bez dźwięku i funkcji cyfrowych.

Kolejki elektryczne – sterowanie cyfrowe czy analogowe?

Makieta analogowa działa na zasadzie regulacji napięcia w torze: jego wartość ustala prędkość, a biegunowość kierunek jazdy, przy czym reagują na to wszystkie pojazdy na danym odcinku. W systemie cyfrowym DCC napięcie w torze pozostaje stałe, a zakodowane polecenia trafiają do dekodera o przypisanym adresie, dzięki czemu każdy pojazd prowadzi się osobno i można uruchamiać dodatkowe funkcje, w tym dźwięk oraz oświetlenie. Ta wersja modelu, z fabrycznym dekoderem dźwiękowym, została pomyślana z myślą o makietach sterowanych cyfrowo.

O lokomotywie serii 101:

Seria 101 zastąpiła w niemieckim ruchu dalekobieżnym wysłużone maszyny serii 103. Lokomotywy zbudował koncern Adtranz, później przejęty przez Bombardier Transportation, w latach 1995–1999; powstało 145 egzemplarzy, a w 2002 roku dołączył do nich jeszcze jeden. Pierwsza maszyna, 101 001, weszła do służby w 1996 roku.

Podstawą konstrukcji jest zintegrowany układ napędowy oznaczany skrótem IGA oraz wózki wywiedzione z członów napędowych pociągów ICE. Cztery trójfazowe silniki asynchroniczne dają moc ciągłą 6400 kW, siła pociągowa przy rozruchu sięga 300 kN, a transformator o masie około 13 t umieszczono pod pudłem. Prędkość konstrukcyjna wynosi 220 km/h, choć od 2014 roku eksploatację ograniczono do 200 km/h. Lokomotywy prowadziły pociągi InterCity i EuroCity, radząc sobie również z ciężkimi składami towarowymi.

Charakterystyczna, szeroka i skośna ściana czołowa sprawiła, że seria 101 stała się popularnym nośnikiem reklam — kolejne maszyny promowały musicale, marki farmaceutyczne czy przewoźników lotniczych. Od 2021 roku lokomotywy zaczęto wycofywać ze stanu DB Fernverkehr, a część z nich trafiła do przewoźników prywatnych. Kilka egzemplarzy przejęła niderlandzka spółka Train Charter Services, prowadząca nimi pociągi czarterowe; wybrane maszyny otrzymały wtedy niebieskie oklejenie w barwach nowego użytkownika.

Dane techniczne oryginału (seria 101):

• producent: Adtranz, później Bombardier Transportation
• lata produkcji i nakład: 1995–1999, 145 lokomotyw oraz jeden egzemplarz dobudowany w 2002 roku
• układ osi: Bo'Bo'
• długość ze zderzakami: 19 100 mm
• średnica kół napędnych: 1250 mm (nowe)
• masa służbowa: 84 t
• moc ciągła: 6400 kW
• silniki: cztery trójfazowe silniki asynchroniczne
• siła pociągowa przy rozruchu: 300 kN
• system zasilania: 15 kV, 16,7 Hz prądu przemiennego
• pantografy: połówkowe typu DSA 350 SEK
• prędkość maksymalna: 220 km/h (od 2014 roku w eksploatacji 200 km/h)
• przeznaczenie: pociągi dalekobieżne InterCity i EuroCity, także ciężkie pociągi towarowe

O producencie – PIKO:

Założone w 1949 roku PIKO od ponad siedmiu dekad projektuje i produkuje modele kolejowe w Sonnebergu w Turyngii. Dziś to jedna z najbardziej rozpoznawalnych europejskich marek modelarskich, z ofertą obejmującą pojazdy, tory, budynki i elektronikę w skalach H0, TT, N oraz ogrodowej G. Seria PIKO Expert łączy wysoką szczegółowość wykonania z nowoczesną techniką cyfrową i fabrycznymi dekoderami dźwiękowymi, a własny system sterowania PIKO SmartControl pozwala prowadzić makietę w standardzie DCC. Firma jest również wiodącym wytwórcą modeli polskiego taboru — pojazdów PKP, PKP Intercity i PKP Cargo.